مقدمه: هیچ یک از روشهای درمان دراز مدت موجود برای درمان تیروتوکسیکوز ایده ال نیست و انتخاب نوع روش درمانی بستگی به بیمار دارد. هدف مطالعه حاضر مقایسه دو روش درمان با ید رادیواکتیو و داروهای ضد تیرویید است.مواد و روشها: جمعیت مورد مطالعه، بیماران مبتلا به تیروتوکسیکوز است که از فروردین ماه سال 1376 تا اردیبهشت ماه سال 1379  در بیمارستان شهید بهشتی بابل تحت درمان بوده اند. تشخیص تیروتوکسیکوز بر اساس یافته های بالینی و آزمایشهای TSH،T4  و T3 تایید شد. بیماران مبتلا به تیروییدیت و بیمارانی که درمان را به صورت منظم دنبال نکرده اند، از مطالعه خارج شدند. درمان استاندارد با داروهای ضد تیرویید برای همه بیماران شروع شد، تا فروکش کردن بیماری ادامه یافت و سپس بتدریج قطع شد. بیمارانی که پس از حداقل 6 ماه درمان، پاسخ مناسب ندادند یا حداقل 3 ماه پس از فروکش کردن بیماری دچار عود بیماری شدند، برای درمان با 15-8 میلی کوری ید رادیواکتیو انتخاب شدند. درمان با داروهای ضد تیرویید تا طبیعی شدن عملکرد تیرویید ادامه یافت. همه بیماران در حین درمان و حداقل تا یک سال پس از فروکش کردن بیماری تحت نظر قرار گرفتند.یافته ها: 30 بیمار (20 زن، 10 مرد) با میانگین سنی 11±46 سال تحت درمان با ید رادیواکتیو و 44 بیمار (22 زن، 22 مرد) با میانگین سنی 14±37 سال و تحت درمان با داروهای ضد تیرویید قرار گرفتند. مدت بیماری در دو گروه به ترتیب 33±14 و 15±5/10 ماه و علت تیروتوکسیکوز به ترتیب بیماری گریوز 63% و 5/79%، گواتر مولتی ندولر توکسیک 27% و 5/11%، گواتر ندولر توکسیک 10% و 9% بود. بعد از 21±7/19 ماه پیگیری، در 60% بیمارانی که ید رادیواکتیو دریافت کرده بوند، عملکرد تیرویید به حالت طبیعی برگشت و 55% بیماران پس از 19±28 ماه در حالت پرکاری باقی ماندند. مدت درمان با داروهای ضد تیرویید در دو گروه به ترتیب 8/4±3/3 و 3/8±3/13 ماه (p<0.001) بوده است. هیچ نوع عوارض دارویی مشاهده نشد و در بیمارانی که بیماری شان فروکش کرده بود در دو گروه به ترتیب پس از 19±5/17 و 18±21 ماه هیچ موردی از عود بیماری دیده نشد.نتیجه گیری: در کوتاه مدت، سرانجام تیروتوکسیکوز از نظر فروکش کردن بیماری در درمان با ید رادیواکتیو یا داروهای ضد تیرویید مشابه است اما بروز کم کاری در حالت اول و تداوم پرکاری در حالت دوم، برتری درمان با ید رادیواکتیو را مطرح میکند.

درمان با ید رادیواکتیو (131I)، قاطع، کم هزینه و جایگزینی مناسب برای عمل جراحی در درمان پرکاری تیروئید می باشد ولی مهمترین مساله در استفاده از آن، احتمال بالای ایجاد هیپوتیروئیدیسم در بیمار است و به همین دلیل امروزه بر سر نحوه تجویز ید رادیواکتیو و عوامل تاثیر گذار بر ایجاد هیپوتیروئیدیسم ناشی از آن بحث می باشد. در این مطالعه 1035 بیمار دچار پرکاری تیروئید با دوز ریشه کن کننده (ablaticve) براساس وزن غده تیروئید، تحت درمان به I131 قرار گرفتند و ارتباط بین نتایج درمانی، متغیرهایی چون جنس، سن، نوع بیماری اولیه، عامل پرکاری تیروئید بیمار را برطرف نمود. میزان پاسخ دهی زنان به I131 2.4 برابر مردان بود. (P<0.0001). با افزایش سن احتمال ایجاد هیپوتیروئیدیسم به دنبال درمان با I131 کاهش مییابد. (P<0.0001). بهترین پاسخ دهی به درمان با I131 مربوط به آدنوم توکسیک می باشد. (P=0.0001). با افزایش دوز I131 میزان هیپوتروئیدیسم در بیماران افزایش نشان نداد. (P<0.001) . 18 مورد هیپوتیروئیدیسم موقت در میان 1035 بیمار یافت شد که 100% این افراد پس از درمان با I131 در طی 12 ماه به وضعیت یوتیروئید بازگشتند.براساس نتایج، عوامل موثر در پاسخ درمانی به ید رادیواکتیو عبارتند از: جنس، سن و بیماری اولیه عامل پرکاری تیروئید. با تجویز I131 به روش ریشه کن کننده در 91.2% بیماران، با یک بار درمان علائم پرکاری تیروئید بر طرف شده و زمان لازم جهت ایجاد علائم هیپوتیروئیدیسم مناسب بوده و نیاز به پیگیری طولانی مدت را کاهش می دهد.

زمینه و هدف: انسان ها در دنیایی از امواج و انرژی ها زندگی می کنند؛ امواجی که از منابع مختلف ساطع شده و زیان آورند. یکی از عوارض احتمالی مواد رادیواکتیو بر بدن، تأثیر آن بر میزان تولید اسپرم و توانایی باروری است. در پژوهش حاضر به بررسی اثر ید 131 بر میزان حرکت و تعداد اسپرم ها در موش نر پرداخته شد. روش بررسی: در این مطالعه تجربی، تعداد 40 سر موش صحرایی نر بالغ به دو گروه شامل: گروه تحت تیمار با گاواژ دهانی ید 131 و گروه کنترل تقسیم شدند. پس از گذشت 24 ساعت، تعداد و میزان تحرک اسپرم ها در هر دو گروه با استفاده از آزمون آماری تی تست تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: در این مطالعه، میزان تحرک و تعداد اسپرم در گروه تیمار با ید 131 نسبت به گروه کنترل، اختلاف معنی داری داشت. همچنین میزان اسپرم های فعال پیشرونده و مرده بی تحرک در گروه تیمار با ید 131 به ترتیب کاهش و افزایش معنی داری را نسبت به گروه کنترل نشان دادند، ولی در تعداد اسپرم های دارای تحرک کمتر و غیرپیشرونده در هر دو گروه، اختلاف معنی دار نبود. نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، از آنجا که ید 131 در درمان بیماری های مختلف به کار می رود؛ لذا درمان با این روش می تواند آثار مخربی بر دستگاه تناسلی جنس نر، ازجمله قدرت تحرک و تعداد اسپرم داشته باشد.

مقدمه: هدف از انجام این مطالعه، بررسی اثر درمان با ید رادیواکتیو بر روی عملکرد غدد جنسی مردان و زنان مبتلا به سرطان های پاپیلری و فولیکولر تیروئید بود.مواد و روشها: در مجموع 246 بیمار در سنین باروری (159 زن و 87 مرد) وارد مطالعه شدند و بر حسب میزان تجمعی ید دریافتی گروه بندی شده، حداقل 12 ماه پی گیری شدند. برای آقایان، آزمایشهای  FSH، LH  و تستوسترون و در تعدادی آنالیز مایع اسپرم و برای بانوان، آزمایش های FSH، LH، استروژن و پروژسترون انجام شد.یافته ها: متوسط مقادیر FSH سرم در آقایان بعد از هر بار درمان، نسبت به قبل از درمان افزایش قابل توجه نشان می داد (P<0.01) و از نظر آماری، ارتباط معنی داری با مقدار تجمعی ید دریافتی داشت (P<0.001). در 35.8% بیماران کاهش تعداد اسپرم ها نیز به چشم می خورد که در 73.7% موارد با کاهش تحرک آنها همراه بود. در 36.8% بیماران، در طی پی گیری، کاهش اسپرم ها پایدار ماند و در 20.7% موارد افزایش FSH پایدار ماند. بین تغییرات سطح FSH با تغییر شمارش اسپرم بر حسب افزایش دوز درمانی ارتباط معنی دار به دست آمد (p<0.005). تستوسترون و LH سرم آقایان ارتباط حائز اهمیت با دریافت ید نداشت (p=0.47). در بانوان، هیچ یک از هورمونهای هیپوفیزی – گونادی، ارتباط معنی داری با دریافت ید رادیواکتیو نشان نمی دادند و علایم بالینی عملکرد جنسی بروز نکرد. همچنین ناباروری در هیچیک از این بیماران خانم مشاهده نشد، صرفا یک مور سقط بروز کرد.نتیجه گیری و توصیه ها: به نظر می رسد سلولهای رده اسپرماتوگونی بر خلاف سلول های لیدیک، حساسیت پرتویی نسبتا زیادی دارند (حداقل به صورت گذرا) که وابسته به مقدار تجمعی ید رادیواکتیو دریافتی است، اما در رده اووگونی، حساسیت پرتویی ناچیز به نظر می رسد.

با توجه به افزایش کاربرد مواد رادیواکتیو در تشخیص و درمان بیماریها، اهمیت بررسی خطرات حاصل از پرتوهای یونیزان در این آزمایشها، به ویژه خطرات ژنتیکی، بسیار ضروری به نظر می رسد. در این مطالعه میزان دز دریافتی تخمدانها در بیماران زن تحت درمان با ید رادیواکتیو (131I) اندازه گیری گردید.تعداد 58 بیمار زن مبتلا به سرطان تیرویید که تحت درمان با ید رادیواکتیو بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. از این تعداد 41 نفر دارای سن کمتر از 45 و 17 نفر بیشتر از 45 سال داشتند. به منظور اندازه گیری دز تخمدانها، از کارتهای TLD که بر روی تخمدانها نصب گردیده بود، استفاده شد. میزان داروی مصرفی هر بیمار بین 100 تا 300 میلی کوری بوده است.میزان دز دریافتی تخمدانها در مدت زمان قرنطینه بیماران (72 ساعت) اندازه گیری شد. با توجه به این که مقدار داروی مصرفی برای بیماران متفاوت بود، میزان دز دریافتی به ازا هر میلی کوری محاسبه گردید. مقدار متوسط دز دریافتی تخمدانها در گروه سنی زیر 45 سال 4.3±1.8 میلی رادبا و در گروه سنی بالای 45 سال 3.9±2.1 میلی راد به دست آمد. میزان دز دریافتی به ازا هر میلی کوری I 131به مقدار داوری مصرفی بستگی ندارد (P>0.05). میانگین دز دریافتی در بیماران با سن کمتر از 45 سال و بیشتر از 45 سال نیز تفاوت معنی داری ندارد (P>0.05).با توجه به ریسک خطرات ژنتیکی حاصل از پرتوهای یونیزان که توسط ICRP ارایه شده است ریسک خطرات ژنتیکی حاصل از هر میلی کوری 131Iبرابر با 6-10×1.95 و ریسک سرطان حاصل از آن 5-10×0.75 برآورد می گردد.

زمینه تیروتوکسیکوز بیماری است که دارای اتیولوژی، تظاهرات و درمان های بالقوه متعدد است. اصطلاح "تیروتوکسیکوز" به یک حالت بالینی گفته می شود که ناشی از عملکرد نامناسب هورمون تیرویید در بافت ها است. از اوایل دهه ی 50 میلادی مصرف ید رادیواکتیو به عنوان درمان قطعی هیپرتیرویید رایج شد و به خصوص در 2 دهه ی گذشته ید رادیواکتیو درمانی به دلیل آسانی، قابلیت تکرارپذیری، کم خرج بودن و عود کمتر بیماری به عنوان درمان انتخابی شناخته شد. هدف ما در این مطالعه بررسی نتایج درمان با ید رادیواکتیو-131 در بیماران هیپرتیروییدی مقاوم به درمان دارویی است. مواد و روش ها: پس از انتخاب نمونه ها و کسب معیارهای ورود به مطالعه، 100 بیمار (40 نفر مرد و 60 نفر زن) مبتلا به هیپرتیروییدی مقاوم به درمان دارویی در سال های 1396 تا 1400 وارد این بررسی شدند. اطلاعات مورد نیاز با رعایت اصول اخلاقی مربوط به استفاده از پرونده بالینی بیماران استخراج شده است. روش گردآوری داده ها در این مطالعه به صورت چک لیست حاوی اطلاعات بیمار شامل سن، جنس، نوع هیپرتیروییدی، میزان TSH و Free T4 قبل از درمان، 2 ماه، 6 ماه و 12 ماه پس از درمان بوده است. برای آنالیز داده ها از آزمون T-Test برای ارزیابی متغیرهای کمی و از qui-square و یا آزمون من ویتنی و ویلکاکسون برای داده های کیفی استفاده شد. یافته ها: نتایج بررسی نشان داد تعداد 61 نفر (61 درصد) از بیماران مبتلا به گواتر ندولر توکسیک و 39 نفر (39 درصد) مبتلا به گواتر منتشر توکسیک بودند. انحراف معیار ±,میانگین TSH و T4 FREE بیماران قبل از شروع درمان به ترتیب 0/07±, 0/91 و 0/8±, 2/9 بود. تعداد 49 نفر (49 درصد) از بیماران 6 ماه پس از درمان هیپوتیرویید شدند. تعداد 43 نفر (43 درصد) یوتیرویید و 8 نفر (8 درصد) هیپرتیرویید باقی ماندند که در تحت درمان مجدد با ید رادیواکتیو قرار گرفته و در کنترل 12 ماهه 6 نفر از آن ها هیپوتیرویید و دو نفر نیز یوتیرویید شدند. نتیجه گیری: نتایج این بررسی نشان دهنده این بود که در بیماران مبتلا به هیپرتیروییدی مقاوم به درمان دارویی، درمان با ید رادیواکتیو می تواند به عنوان یک روش موثر و قاطع در درمان هیپرتیروییدی استفاده گردد.

مقدمه: درمان انتخابی در موارد عود بیماری گریوز ید رادیواکتیو است، که از جمله عارضه های مهم آن هیپوتیروئیدی و مصرف لوتیروکسین تا آخر عمر می باشد. مواد و روش ها: این بررسی به صورت کارآزمایی بالینی نیمه تصادفی با دوره پیگیری کمینه 15 سال انجام شد. در این پژوهش 132 بیمار مبتلا به عود گریوز به دو گروه تقسیم شدند، 59 نفر در گروه متی مازول، 73 نفر در گروه ید رادیواکتیو و از نظر متغیرهای متعددی مانند آزمون های روان شناختی، کیفیت زندگی، تراکم استخوان، اکوکاردیوگرافی و آزمون های آزمایشگاهی از جمله آزمون های عملکرد تیروئید، الگوی لیپید، قند خون ناشتا،OGTT  و HOMA-IR مورد مقایسه قرار گرفتند. یافته ها: قند خون ناشتا در کل و در گروه زنان با مصرف ید رادیواکتیو از گروه متی مازول بالاتر بود. هم چنین مقاومت به انسولین بر اساسHOMA-IR  در زنان گروه ید رادیواکتیو از متی مازول بیشتر بود. میانگین سرمی TSH غیر طبیعی (بیشتر از 5 و کمتر از 0.3) در طول 12 سال پی گیری در گروه ید رادیواکتیو از متی مازول بالاتر بود و میانگین غلظت کلسترول، تری گلیسرید و کلسترولLDL- در گروه ید رادیواکتیو از گروه متی مازول بیشتر بود. در یافته های اکوکاردیوگرافی نکته مهم این بود که شواهدی به نفع اختلال عملکرد دیاستولی در بیماران گروه ید رادیواکتیو نسبت به متی مازول وجود داشت. نتیجه گیری: عوارض کمتر، تحمل بهتر، آزمون های روان شناختی و عملکرد قلبی بهتر، متی مازول را به عنوان انتخاب درمانی دیگر در مبتلایان به گریوز که دچار عود شده اند، قرار می دهد.

زمینه و هدف: استفاده تشخیصی و درمانی از یدرادیواکتیو و اشعه ایکس موجب توجه به مخاطرات زیستی این عوامل شده است. هدف مطالعه حاضر، بررسی تغییرات هورمون ملاتونین متعاقب دریافت یدرادیواکتیو و اشعه ایکس بود. مواد و روش­ها: 60 سر موش صحرایی نر به طور تصادفی به سه گروه مساوی تقسیم شدند: گروه اول به عنوان گروه کنترل، گروه دوم به مدت 2 هفته 1 میلی کوری ید 131 دریافت کردند و گروه سوم تحت یک بار تابش اشعه ایکس قرار گرفتند. پس از بیهوشی، از قلب موش ها خونگیری شد و سطح سرمی ملاتونین اندازه گیری گشت. یافته­ها: آنالیز داده ها کاهش معنادار سطح ملاتونین در گروه دوم را نسبت به گروه کنترل نشان داد ولیکن در گروه دریافت کننده اشعه ایکس تغییر چشم گیری در میزان این هورمون در مقایسه با گروه کنترل مشاهده نشد. نتیجه گیری: می توان چنین نتیجه گیری کرد که ید رادیواکتیو منجر به کاهش معنی داری در میزان هورمون ملاتونین می گردد.

زمینه سرطان تیرویید شایع ترین بدخیمی غدد درون ریز در جهان است، با این حال این بیماران در صورت دریافت درمان مناسب و به موقع، معمولا میزان بقای بالایی را تجربه می کنند. در این میان بیمارانی که تحت عنوان سرطان تیرویید تمایز یافته با تیروگلوبولین بالا و اسکن ید منفی](TENIS)[Differentiated thyroid cancer with thyroglobulin elevation and negative iodine scintigraphy دسته بندی می شوند، همواره یک چالش تشخیصی-درمانی محسوب می شوند. مواد و روش ها جستجوی جامع مقالات منتشر شده در پایگاه داده PubMed/MEDLINE در مورد تصویربرداری هسته ای در سرطان متمایز تیرویید با افزایش تیروگلوبولین و سینتی گرافی منفی ید انجام شد و تمام مطالعات انسانی انجام گرفته در این زمینه بررسی شدند. یافته ها در این مطالعه مروری، به بررسی چهار گروه عمده در زمینه تصویربرداری با هدف شناسایی گیرنده های GLUT، SSTR، PSMA و FAP در بیماران TENIS، پرداخته شده است. نرخ تشخیصی 2-[18F]FDG PET/CT در این بیماران بر اساس مطالعات مختلف 81-63 درصد گزارش شده است. همچنین اسکن های [68Ga]Ga-DOTATATE PET/CT، [68Ga]Ga-PSMA PET/CT و [68Ga]Ga-FAPI PET/CT نتایج خوبی در این بیماران نشان داده اند. نتیجه گیری تصویربرداری به روش [68Ga]Ga-FAPI PET/CT بالاترین نرخ تشخیصی را در بین این بیماران دارد که با توجه به قابلیت ترانوستیک FAPI و همچنین با در نظر گرفتن عوارض فراوان و معیارهای ورودی محدود درمان با مهارکننده های تیروزین کیناز که تا به امروز قدم بعدی در درمان بیماران TENIS بوده است، ارزش انجام مطالعات گسترده تر در این زمینه را دارا می باشد.